مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی

مقدمه: آموزش بالینی بخش مهمی از آموزش دانشجویان علوم پزشکی می‌باشد که با تنش‌های بسیاری همراه است. در همین راستا، وجود ابزاری دقیق جهت شناسایی این عوامل تنش‌زا به شناخت و اقدامات آتی جهت کاهش این عوامل‌ کمک می‌کند. هدف از مطالعه حاضر بازنگری و روان‌سنجی پرسشنامه عوامل تنش‌زای آموزش بالینی در دانشجویان علوم پزشکی می‌باشد.

روش‌ها: مطالعه حاضر از نوع روش‌شناسی بود که در سال 1404 در دانشگاه علوم پزشکی بوشهر انجام گرفت و گام چهارم روش والتز2010(تعیین مدل مفهومی، تعیین اهداف طراحی ابزار، تدوین طرح اولیه، تعیین روایی و پایایی) در آن یعنی روایی و پایایی بر روی پرسشنامه عوامل تنش‌زای آموزش بالینی دانشجویان علوم پزشکی (یزدانخواه فرد و همکاران) انجام شد. جهت روان‌سنجی این ابزار، روایی صوری و روایی محتوا در دو بخش کمی و کیفی صورت گرفت و پایایی درونی پرسشنامه نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ در نرم‌افزار SPSS نسخه 27 بررسی شد.

نتایج: در طی فرآیند روان‌سنجی، 13 گویه از نسخه اولیه پرسشنامه عوامل تنش‌زای آموزش بالینی کم شد و تعداد گویه‌ها از 60 به 47 گویه در پنج بُعد ارتباط بین‌فردی (14گویه)، تجربیات بالینی (16گویه)، محیط آموزشی (5گویه)، احساسات ناخوشایند (7 گویه) و تجارب تحقیرآمیز (5 گویه) تغییر یافت. همه گویه‌های باقیمانده این پرسشنامه از امتیاز تاثیر بالاتراز 5/1 برخوردار بودند. همچنین این پرسشنامه از نسبت روایی محتوا 82/0، شاخص روایی محتوا 92/0 و پایایی درونی با ضریب آلفای کرونباخ 82/0 برخوردار است.

نتیجه‌گیری: این پرسشنامه‌ از ویژگی‌های روان‌سنجی مطلوب برخوردار است و با توجه به دسترسی محدود به ابزار اختصاصی بررسی عوامل تنش‌زای آموزش بالینی، ابزاری مفید و معتبر جهت شناسایی خلاءهای موجود و ارتقاء آموزش بالینی محسوب می‌گردد. اندازه‌گیری روایی سازه جهت روایی ابعاد پرسشنامه حاضر پیشنهاد می‌گردد.