جلد 26 -
جلد 26 - صفحات 136-134 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Khalkhali M, Soheili A. Learning Must Go On: A Prescription for Medical Education in Wartime Iran. Iranian Journal of Medical Education 2026; 26 :134-136
URL: http://ijme.mui.ac.ir/article-1-5984-fa.html
URL: http://ijme.mui.ac.ir/article-1-5984-fa.html
خلخالی مهسا، سهیلی امین. یادگیری باید ادامه یابد: نسخه‌ای برای آموزش پزشکی در شرایط جنگی ایران. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی. 1405; 26 () :134-136
گروه پرستاری، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران ، soheili.a1991@gmail.com
چکیده: (32 مشاهده)
تنش‌ها و درگیری‌های نظامی اخیر در ایران، تداوم آموزش و ارزشیابی دانشجویان علوم پزشکی را با چالشی کم‌سابقه مواجه کرده است؛ چالشی که در آن، حفظ ایمنی دانشجویان و خانواده‌های آنان باید هم‌زمان با صیانت از کیفیت آموزش، اعتبار ارزشیابی و استانداردهای صلاحیت حرفه‌ای دنبال شود. در چنین شرایطی پاسخ مؤثر الزاماً تعطیلی آموزش یا جایگزینی کامل آن با آموزش مجازی نیست، بلکه مستلزم ایجاد سازوکارهای انعطاف‌پذیر برای تداوم آموزش و ارزشیابی در عین حفظ استانداردهای حرفه‌ای می‌باشد. بر این اساس، ما در این نامه چهار ملاحظه بنیادین را مطرح کرده و در ادامه، دو راهکار ساختاری برای حفظ تداوم آموزش و ارزشیابی علوم پزشکی در شرایط جنگی ایران پیشنهاد می‌کنیم.
چهار ملاحظه بنیادین:
نخست، جنگ می‌تواند باعث تغییر بستر، شیوه آموزش و ارزشیابی شود، اما نباید آستانه صلاحیت حرفه‌ای را تغییر دهد. در شرایط بحران، ممکن است محل آموزش، شیوه ارائه محتوا، زمان‌بندی دوره‌ها و حتی محل برگزاری آزمون تغییر یابد؛ اما استانداردهای شایستگی مورد انتظار از فارغ‌التحصیلان علوم پزشکی باید ثابت و غیرقابل مصالحه باقی بماند.
دوم، ظهور هوش مصنوعی مولد، اعتبار برخی الگوهای سنتی آزمون برخط را با چالش جدی مواجه کرده است. مدل‌های زبانی بزرگ قادرند در مدت کوتاهی طیف قابل‌توجهی از پرسش‌های چهارگزینه‌ای پزشکی را پردازش و پاسخ دهند؛ با این حال، شواهد موجود نشان می‌دهد که نمی‌توان همه آزمون‌های آنلاین را به یک اندازه آسیب‌پذیر دانست. بنابراین، مسئله اصلی نه تنها «وجود هوش مصنوعی»، بلکه تناسب شیوه ارزشیابی با هدف آزمون، امنیت فرآیند و قابلیت دفاع از نمره حاصل، می‌باشد.
سوم، در آموزش علوم پزشکی، اعتبار ارزشیابی به‌طور مستقیم با ایمنی بیمار پیوند دارد. در رشته‌هایی که فارغ‌التحصیلان، بلافاصله با تصمیم‌های بالینی و پیامدهای بالقوه جبران‌ناپذیر مواجه می‌شوند، اعطای صلاحیت حرفه‌ای بر اساس ارزشیابی فاقد اعتبار می‌تواند فراتر از یک مسئله آموزشی، به یک مسئله ایمنی بیمار و اعتماد عمومی تبدیل شود. از این‌رو، در شرایط بحران نیز نمی‌توان به بهای حفظ تقویم آموزشی، از سنجش معتبر شایستگی‌های ضروری چشم‌پوشی کرد.
چهارم، در شرایط جنگی، آزمون حضوری متعارف نیز لزوماً راه‌حل مناسبی نیست. نگرانی‌های امنیتی دانشجویان و خانواده‌ها، محدودیت تردد، آسیب‌پذیری زیرساخت‌های دانشگاهی و احتمال ناامن بودن مسیرهای رفت‌وآمد می‌تواند حضور دانشجویان در دانشگاه مبدأ را دشوار یا حتی غیرممکن سازد. در این راستا، نظام‌های آموزشی برای حفظ تداوم خود به همکاری و انعطاف‌پذیری بین‌نهادی نیاز دارند.
چهار ملاحظه بنیادین:
نخست، جنگ می‌تواند باعث تغییر بستر، شیوه آموزش و ارزشیابی شود، اما نباید آستانه صلاحیت حرفه‌ای را تغییر دهد. در شرایط بحران، ممکن است محل آموزش، شیوه ارائه محتوا، زمان‌بندی دوره‌ها و حتی محل برگزاری آزمون تغییر یابد؛ اما استانداردهای شایستگی مورد انتظار از فارغ‌التحصیلان علوم پزشکی باید ثابت و غیرقابل مصالحه باقی بماند.
دوم، ظهور هوش مصنوعی مولد، اعتبار برخی الگوهای سنتی آزمون برخط را با چالش جدی مواجه کرده است. مدل‌های زبانی بزرگ قادرند در مدت کوتاهی طیف قابل‌توجهی از پرسش‌های چهارگزینه‌ای پزشکی را پردازش و پاسخ دهند؛ با این حال، شواهد موجود نشان می‌دهد که نمی‌توان همه آزمون‌های آنلاین را به یک اندازه آسیب‌پذیر دانست. بنابراین، مسئله اصلی نه تنها «وجود هوش مصنوعی»، بلکه تناسب شیوه ارزشیابی با هدف آزمون، امنیت فرآیند و قابلیت دفاع از نمره حاصل، می‌باشد.
سوم، در آموزش علوم پزشکی، اعتبار ارزشیابی به‌طور مستقیم با ایمنی بیمار پیوند دارد. در رشته‌هایی که فارغ‌التحصیلان، بلافاصله با تصمیم‌های بالینی و پیامدهای بالقوه جبران‌ناپذیر مواجه می‌شوند، اعطای صلاحیت حرفه‌ای بر اساس ارزشیابی فاقد اعتبار می‌تواند فراتر از یک مسئله آموزشی، به یک مسئله ایمنی بیمار و اعتماد عمومی تبدیل شود. از این‌رو، در شرایط بحران نیز نمی‌توان به بهای حفظ تقویم آموزشی، از سنجش معتبر شایستگی‌های ضروری چشم‌پوشی کرد.
چهارم، در شرایط جنگی، آزمون حضوری متعارف نیز لزوماً راه‌حل مناسبی نیست. نگرانی‌های امنیتی دانشجویان و خانواده‌ها، محدودیت تردد، آسیب‌پذیری زیرساخت‌های دانشگاهی و احتمال ناامن بودن مسیرهای رفت‌وآمد می‌تواند حضور دانشجویان در دانشگاه مبدأ را دشوار یا حتی غیرممکن سازد. در این راستا، نظام‌های آموزشی برای حفظ تداوم خود به همکاری و انعطاف‌پذیری بین‌نهادی نیاز دارند.
واژه‌های کلیدی: نامه به سردبیر، آموزش پزشکی
نوع مطالعه: نامه به سردبیر |
موضوع مقاله:
آموزش پزشكي مبتني بر نيازهاي جامعه
دریافت: 1405/5/24 | پذیرش: 1405/2/10 | انتشار: 1405/2/10 | انتشار الکترونیک: 1405/2/10
دریافت: 1405/5/24 | پذیرش: 1405/2/10 | انتشار: 1405/2/10 | انتشار الکترونیک: 1405/2/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
