مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی

مقدمه: توانمندی بالینی دانشجویان پرستاری مستلزم پرورش همه‏جانبه دانش و مهارت از جمله مهارت‏های معنوی است. اما در برنامه درسی پرستاری، تقویت بُعد معنوی کم‌تر، مدنظر ‏می‌باشد. بر این‏ اساس، مطالعه حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش مهارت‏های معنوی بر خودکارآمدی عملکرد بالینی کارآموزان پرستاری انجام شد.

روش‌ها: در این مطالعه نیمه‌تجربی، 70 کارآموز پرستاری ترم‏های 5و6 با تخصیص تصادفی طی قرعه‏کشی، در دو گروه تجربی و شاهد قرار گرفتند. گروه تجربی، آموزش مهارت‏های معنوی را در 8 جلسه یک‏ساعته به‏صورت ترکیبی دریافت‏ کرد. گروه شاهد این مداخله را دریافت نکرد. ابزارهای گردآوری داده‏ها، فرم مشخصات جمعیت‌شناختی و پرسشنامه خودکارآمدی عملکرد بالینی دانشجویان پرستاری برگرفته از مطالعات دیگر بود که در دو مرحله پیش‏آزمون و پس‏آزمون (یک‌ماه بعد) تکمیل‏گردید. تحلیل داده‌ها با شاخص‏های آمار توصیفی (تعداد، درصد، میانگین، انحراف معیار) و استنباطی (کای‏اسکوئر، تی مستقل و زوجی) در نرم‌افزار SPSS-20 انجام پذیرفت.

نتایج: دو گروه از نظر متغیرهای جمعیت‌شناختی همگن بودند (05/0> P). میانگین نمره خودکارآمدی بالینی و حیطه‏های آن در پیش‌آزمون در دو گروه تجربی و شاهد به‌ترتیب، 69/14±51/131 و 96/14±44/129 بود که تفاوت معناداری بین دو گروه نشان‏نداد (57/0 P =). در پس‌آزمون، میانگین نمرات در دو گروه به 87/17±61/146 و 66/23±96/125 رسید که در گروه تجربی نسبت به پیش‌آزمون و گروه شاهد به‏طور معناداری افزایش یافت(0001/0 , P< 80/5 t=). در گروه شاهد، تغییرات نمرات بین دو مرحله معنادار نبود (45/0P =).

نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج این مطالعه، آموزش مهارت‌های معنوی می‌تواند با بهبود خودکارآمدی عملکرد بالینی کارآموزان پرستاری همراه‏ باشد. پیشنهاد می‏شود مدرسان بالینی با ادغام این مهارت‌ها در آموزش، فرصت‌هایی را برای پیوند مفاهیم معنوی با تصمیم‌گیری‌های بالینی فراهم آورند. همچنین پژوهش‏های آتی در ارزیابی بالینی مهارت‏های معنوی را به‏عنوان شاخصی از شایستگی حرفه‌ای مورد سنجش و بررسی قرار دهند.