[صفحه اصلی ]   [Archive]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 11، شماره 7 - ( 11-1390 ) ::
جلد 11 شماره 7 صفحات 701-703 برگشت به فهرست نسخه ها
آگاهی و استفاده از پزشکی مبتنی بر شواهد در ﭘزشکان متخصص بالینی و عمومی شاغل در دانشگاه علوم پزشکی یاسوج
اتوشه روحانی، وحید اکبری، کریم مرادیان
، atooshe.rohani@gmail.com
چکیده:   (8562 مشاهده)
پزشکی مبتنی بر شواهد (EBM) روند سیستماتیک بررسی، ارزیابی و استفاده از یافته‌های تحقیقات بالینی برای کمک به ارائه خدمات مطلوب به بیماران و تشخیص و درمان بیماری‌ها است(1). به منظور به روز ماندن اطلاعات پزشکان و با توجه به تعداد زیاد مقالات پزشکی لازم است یک پزشک روزانه حدود 17 مقاله را بررسی و مرور کند(2). امروزه با توجه به مشغله زیاد پزشکان، یکی از روش‌های به روزماندن اطلاعات پزشکی در آنها، استفاده از پزشکی مبتنی بر شواهد است. بر اساس پزشکی مبتنی بر شواهد، پزشکان بهترین شواهد موجود را با تجربه بالینی و ترجیحات بیماران ادغام می‌کنند و به جای مرور روزانه تعداد زیادی از مجلات جهت یافتن عناوین جالب، مطالعاتشان را به سمت موضوعات مرتبط با مشکلات خاص بیماران جهت‌دهی می‌کنند. پزشکی مبتنی بر شواهد خواندن و ارزیابی متون علمی را، به فرآیندی واقع‌گرایانه جهت استفاده بیماران همزمان با گسترش اطلاعات پایه و اطلاعات پزشک تبدیل می‌کند. بدون استفاده از پزشکی مبتنی بر شواهد، در مورد بیماران بر اساس اطلاعات قدیمی تصمیم‌گیری خواهدشد که اغلب برخوردهای سلیقه‌ای با بیمارو سردرگمی او را به همراه خواهد داشت(3). هدف از این مطالعه بررسی آگاهی پزشکان شاغل در دانشگاه علوم پزشکی یاسوج از پزشکی مبتنی بر شواهد است، تا با شناسایی میزان آگاهی، در جهت رفع نقاط ضعف آنها در این زمینه اقدامات لازم انجام گردد. در همین راستا، در یک مطالعه توصیفی مقطعی، کلیه پزشکان شاغل در بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی یاسوج (70 نفر) در سال89 به روش سرشماری وارد مطالعه شدند. جهت گردآوری داده‌ها از پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته که پس از انجام یک مطالعه اولیه پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ 850/. به دست آمده بود، استفاده شد. بخش اول پرسشنامه مربوط به سؤالاتی در زمینه اطلاعات دموگرافیک نظیر: جنس، رشته تحصیلی، سن و سال فارغ‌التحصیلی بود. در قسمت دوم از پاسخ‌دهندگان درخواست ‌شد که منابع اطلاعاتی خود و مشکلات دسترسی به آن‌ها را با اعداد یک تا سه رتبه‌بندی نمایند ومیزان رضایت‌مندی خود را از شواهد به دست آمده و نقش پزشکی مبتنی بر شواهد دردرمان‌های روزمره بیمار اعلام نمایند. شیوه نمره‌دهی این قسمت، مقیاس لیکرت 5درجه‌ای به شکلی بود که برای گزینه بسیار قوی=5، قوی=4، متوسط= 3، ضعیف = 2و بسیارضعیف=1 در نظر گرفته شد. در قسمت سوم پرسشنامه سؤالاتی در خصوص میزان دسترسی به اینترنت٬ جستجو با موتورهای جستجو و یا استفاده از روش‌های تخصصی جستجو، میزان آشنایی با کتابخانه دیجیتال و پزشکی مبتنی بر شواهد یا گذراندن دوره در خصوص آن و آشنایی با منابعی نظیر کوکران و آشنایی با مفاهیمی نظیر خطر، فاصله اطمینان، نسبت شانس بود. به منظور بررسی نظرات شرکت‌کنندگان از پاسخ بلی و خیر استفاده گردید. پرسشنامه‌ها بین پزشکان توزیع شد پس از جمع‌آوری، داده‌ها در نرم‌افزار اکسل وارد و با آمار توصیفی مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. از آنجایی که پرسشنامه‌ها به صورت رودر رو پاسخ داده می‌شد، کلیه پرسشنامه‌ها تکمیل شد و 70 پرسشنامه تکمیل شده، توسط پزشکان عمومی و متخصص اعم از اعضای هیأت‌علمی و غیر هیأت‌علمی مورد بررسی قرار گرفت. شصت درصد ( چهل ودو نفر) پاسخ دهندگان مرد و مابقی زن بودند. از نطر نحوه دسترسی به اینترنت، 77 درصد (54 نفر) از افراد مورد بررسی در منزل و 37 درصد (16 نفر) هم در منزل و هم در بیمارستان به اینترنت دسترسی داشتند. 82 درصد (57 نفر) از نمونه‌ها اهمیت بالایی و 18 درصد (13 نفر) اهمیت متوسطی برای دسترسی به اطلاعات از طریق اینترنت قایل بودند. کتاب‌های مرجع چاپی در85 درصد(60 نفر) موارد، به عنوان اولین مرجع کسب اطلاعات بود. پس از آن مجلات و کتب الکترونیک به عنوان دومین منبع 46 درصد (32 نفر) و مجلات موجود در کتابخانه 26 درصد (18 نفر) به عنوان کمترین منبع مورد استفاده تلقی شد. در این میان تنها 35 درصد (25نفر)افراد با کتابخانه ملی دیجیتال آشنایی داشتند. بیشترین مورد استفاده از اینترنت، دسترسی به مقالات علمی از طریق گوگل٬ 57 درصد (40 نفر) بوده و دسترسی به اخبار مقام بعدی 37 درصد (26 نفر) را دارا بود. 98 درصد (68 نفر) روش خاصی را برای جستجو و ارزیابی شواهد نمی‌شناختند. 85 درصد (60 نفر) از پزشکان آشنایی با پزشکی مبتنی بر شواهد نداشتند و از منابع آن نیز بی‌اطلاع بودند، اما 40 درصد (28نفر) افراد از اینترنت برای تشخیص و درمان بیماران استفاده می‌کردند و تنها 8 درصد (6 نفر) معتقد بودند که این استفاده مفید بوده است. 26 درصد (18نفر) از شرکت‌کنندگان با مفاهیم آماری آشنایی داشتند. در مرور متون و مقایسه آن با مطالعه حاضر، نتایج گوناگونی حاصل شد. به عنوان نمونه، در تحقیقی در عربستان سعودی مشخص شد که40 درصد از پزشکانی که مسؤولیت مراقبت‌های بهداشتی اولیه را بر عهده داشتند٬ در مورد مطالبی پیرامون پزشکی مبتنی بر شواهد آموزش دیده بودند(4) و این در حالی است که تاکنون تنها یک کارگاه در این زمینه در دانشگاه علوم پزشکی یاسوج برگزار شده است، بنابراین در این راستا پیشنهاد به برگزاری کلاس‌های آموزشی بیشتری در زمینه آشنایی پزشکان و اعضاء هیأت‌علمی با پزشکی مبتنی بر شواهد می‌شود. نتایج مطالعه زارع در دانشگاه تبریز نشان داد که بیشتر پزشکان به طور آزاد در پایگاه‌های الکترونیکی به جستجو می‌پردازند و به علت دسترسی آسان و راحت به کتاب‌های مرجع، بیشتر از منابع چاپی استفاده می‌کنند(2). این نتیجه، با یافته‌های مطالعات دیگر نیز همخوانی دارد(3و4). با توجه به این که از زمان پیدایش اطلاعات جدید در پزشکی تا ورود آن به کتاب‌های مرجع مدت زمان زیادی طول می‌کشد و در نتیجه درمان مؤثر یک بیماری ممکن است به طور متوسط 10 سال بعد از اثبات کارآیی آن وارد منابع چاپی شود، بنابر این کتاب‌ها به تنهایی نمی‌توانند منابع روزآمد و مناسبی برای یافتن شواهد در تصمیم گیری بالینی باشند(1) در مطالعه کنونی تنها درصد پایینی از پزشکان شرکت‌کننده در مطالعه با روش‌های خاص جستجوی مطالب آشنایی دارند، که نتایج آن بانتایج مطالعه‌ هانسون و همکاران همخوانی دارد(5). بنابر نتایج مطالعه ‌هانسون تنها 9/1درصد از پزشکان از روش‌های خاص جهت یافتن شواهد معتبر پزشکی استفاده می‌کنند و در آن مطالعه پیشنهاد شده است که پزشکان در این زمینه آموزش‌های لازم را دریافت نمایند. نتایج مطالعه بیانگر پایین بودن میزان آگاهی و استفاده پزشکان و اعضای هیأت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج از پزشکی مبتنی بر شواهد است و همچنین با توجه به این که پس از آشنایی پزشکان با پزشکی مبتنی بر شواهد می‌توان گروه‌های بالینی را به تدوین راهنمای مراقبت بالینی و پروتکل‌های مبتنی بر شواهد ترغیب نمود، لذا پیشنهاد می‌شود با برگزاری کارگاه‌های آموزشی نسبت به افزایش آگاهی و ترغیب پزشکان به استفاده از پزشکی مبتنی بر شواهد اقدام نمود.
متن کامل [PDF 195 kb]   (1631 دریافت)    
نوع مطالعه: نامه علمی | موضوع مقاله: ساير موارد
دریافت: ۱۳۸۹/۱۰/۲۰ | پذیرش: ۱۳۹۰/۵/۱۸
پرسشنامه [DOC 38 KB]  (1085 دریافت)
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Rohani A, akbari V, mordian K. Assessment of information about evidence base medicine in specialist and family physicians of yasooj university of medical sciences. Iranian Journal of Medical Education. 2012; 11 (7) :701-703
URL: http://ijme.mui.ac.ir/article-1-1403-fa.html

روحانی اتوشه، اکبری وحید، مرادیان کریم. آگاهی و استفاده از پزشکی مبتنی بر شواهد در ﭘزشکان متخصص بالینی و عمومی شاغل در دانشگاه علوم پزشکی یاسوج. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی. 1390; 11 (7) :701-703

URL: http://ijme.mui.ac.ir/article-1-1403-fa.html



دوره 11، شماره 7 - ( 11-1390 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی Iranian Journal of Medical Education
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3925