fa عوامل تنش‌زای آموزش بالینی از دیدگاه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی بوشهر پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: آموزش بالینی فرایند پیچیده‌ای است که تحت تأثیر عوامل و متغیرهای زیادی قرار می‌گیرد. هدف این پژوهش، تعیین عوامل تنش‌زای آموزش بالینی از دیدگاه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی بوشهر بود. روش‌ها: در این مطالعه توصیفی- مقطعی، تعداد 334 دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر به روش سرشماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته بود. پرسشنامه از دو بخش ویژگی‌های فردی و 60 سؤال پیرامون عوامل تنش‌زای آموزش بالینی در پنچ حیطه تشکیل شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS و به صورت توزیع فراوانی، میانگین و انحراف معیار و با آزمون‌های مجذور کای و آنالیز واریانس تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: حیطه‌های تجارب تحقیرآمیز، محیط آموزشی، تجربیات بالینی، احساسات ناخوشایند، و ارتباط بین فردی به ترتیب از درجه تنش‌زایی بالایی برخوردار بودند. بیشترین عوامل تنش‌زا به ترتیب شامل: تذکر استاد در حضور پرسنل و پزشکان، عدم وجود امکانات رفاهی در بخش، مشاهده زجرکشیدن بیماران بدحال، نگرانی از انتقال بیماری واگیردار، و عدم حمایت استاد از دانشجو بود. نتیجه‌گیری: دانشجویان علوم پزشکی در معرض عوامل تنش‌زای متعددی قرار دارند. ایجاد یک سیستم حمایتی در طول سال اول تحصیلی و بهبود آن در تمام طول دوره آموزش بالینی برای مهارت‌های مقابله‌ای مؤثر ضروری به نظر می‌رسد. Introduction: Clinical education is a complicated process which is affected by several factors and variables. Thus the aim of this study was to determine the stressing factors in clinical education from the viewpoints of students of Boushehr University of Medical Sciences. Methods: In this descriptive cross-sectional study, 334 students of Boushehr University of Medical Sciences were selected thorough census. The data gathering tool was a researcher-made questionnaire. This question-naire consisted of two parts of demographic data and 60 questions about stressing factors in clinical educa-tion in five areas. Data was analyzed by SPSS software using frequency distribution, mean, standard devia-tion, and Chi², variance analysis test. Results: The humiliating experiences, educational environment, clinical experiences, unpleasant emotions, and interpersonal relationships areas were high stressing factors respectively. The most stressing factors were as teachers' notification in front of personnel and physicians, lack of facilities in ward, watching patients suffering from pain, solicitude about contagious disease transmission, and lack of teacher support respectively. Conclusion: Medical students are exposed to a variety of stressor factors. Thus establishing a supportive system during the first academic year and improving it throughout clinical education is necessary to equip medical students with effective coping skills. تنش, آموزش بالینی, دانشجویان علوم پزشکی, دیدگاه. Stress, Clinical education, Students, Medicine, Viewpoint. 341 350 http://ijme.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-353&slc_lang=fa&sid=1 MohammadReza Yazdankhah Fard محمدرضا یزدان‌خواه فرد yazdan494@yahoo.com 7000319475328460090211 7000319475328460090211 Yes Shahnaz Pouladi شهناز پولادی pouladi2008@yahoo.com 7000319475328460090212 7000319475328460090212 No Farahnaz Kamali فرحناز کمالی pouladi2008@yahoo.com 7000319475328460090213 7000319475328460090213 No Nasrin Zahmatkeshan نسرین زحمتکشان nz542003@yahoo.com 7000319475328460090214 7000319475328460090214 No Kamran Mirzaei کامران میرزایی mirzaeik2004@yahoo.com 7000319475328460090215 7000319475328460090215 No Sherafat Akaberian شرافت اکابریان، sh_akaberian@yahoo.com 7000319475328460090216 7000319475328460090216 No Siamak Yazdanpanah سیامک یزدان‌پناه siamaky2002@yahoo.com 7000319475328460090217 7000319475328460090217 No Tayebeh Jamand طیبه جمند tayebejamand@yahoo.com 7000319475328460090218 7000319475328460090218 No Tayebeh Gharibi طیبه غریبی tayebehgharibi@yahoo.com 7000319475328460090219 7000319475328460090219 No Rozita Khorramroudi رزیتا خرم‌رودی rozkhoram@yahoo.com 7000319475328460090220 7000319475328460090220 No