fa مشکلات پیش روی آموزش پزشکی مجازی آموزش پزشكي مبتني بر نيازهاي جامعه Community Based Medicine نامه به سردبیر Letter to Editor <span style="font-family:B Yagut;">بروز پاندمی کووید 19، کلیه وجوه زندگی بشری را در سراسر دنیا تحت الشعاع قرار داد. از جمله آموزش دانشگاهی و بالاخص آموزش پزشکی تحت تأثیر قرار گرفت. آموزش مجازی به عنوان جایگزین ناگزیر آموزش متداول بسرعت برقرار و توسعه یافت. مزایا و ضرورت آموزش آکادمیک مجازی بر کسی پوشیده نیست، اما سرعت بالای گسترش این سیستم آموزشی طبیعتاً همراه با کاستی‌‌ها و نقایصی است که مستلزم برنامه‌ریزی برای کاهش تدریجی آنها است. این کاستی‌‌ها می‌تواند مرتبط با مقولات تکنولوژیک، مرتبط با مدیای فضای مجازی و یا وابسته به دانشجو و مدرس باشد. در ادامه سعی شده است به طور فهرست وار &nbsp;به بخشی از این اشکالات اشاره شود.</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">1- به عنوان اولین اشکال، ضعف پوشش و سرعت اینترنت و پهنای باند، مشکلات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری اتصال و تداوم ارتباط با شبکه کاملاً مشهود است و در کیفیت آموزش مجازی تأثیر می‌گذارد(1).</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">2- ارتباط چشمی و زبان بدن از جمله اصول اولیه آموزشی است که در آموزش مجازی با امکانات فعلی به طور کلی یا نسبی غیر قابل دسترس است(2).</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">3- رفت و برگشت به دانشگاه علی‌رغم مشکلات آن و همچنین حضور در محیط دانشگاه باعث ارتقای مهارت‌های اجتماعی دانشجویان می‌شود.</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">4- حضور در دانشگاه علاوه بر فعالیت‌های آموزشی تأمین کننده سایر فعالیت‌ها و وظایف دانشجویان ازجمله اقدامات فرهنگی ورزشی ونیز مشارکت‌های ادبی هنری می‌شود.</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">5- حضور و ارتباط دانشجویان با یکدیگر در محیط دانشگاه با تقویت حس رفاقت، باعث رفع خستگی و نشاط روحی آنها می‌شود.</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">6- آشنایی اساتید و نیز دانشجویان با سیستم آموزش مجازی و الزامات آن کامل و حتی کافی نیست و این موضوع بهره‌وری این سیستم آموزشی را بشدت می‌کاهد.</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">7- حضور در کلاس درس فیزیکی با ایجاد فضای بحث، سؤال و رقابت در بهبود کیفیت آموزش بسیار مؤثر است.</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">8- دشواری‌های حفظ تمرکز در حالت نشسته به مدت طولانی در برابر مانیتور، معضل اشاره شده از سوی بسیاری از فراگیران مجازی است(3).</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">9- دسترسی به منابع آموزشی از جمله کتب کتابخانه در روش مجازی سخت‌تر است.</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">10- دسترسی به اساتید از جمله برای رفع اشکال مخصوصاً در مواردی که کلاس به صورت آفلاین برگزار می‌شود دشوارتر شده است.</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">11- در کلاس‌های آفلاین برنامه‌ریزی درسی و مدیریت زمان کلاس‌ها به عهده خود دانشجو قرار گرفته است و طبیعتاً می‌تواند در بعضی دانشجویان منجر به کاهش بهره‌برداری و کیفیت آموزش شود. </span><br> <span style="font-family:B Yagut;">12- ناراحتی فیزیکی و خستگی، مشکل بینایی و دردهای عضلانی و مفصلی نیز در دوره‌‌های طولانی آموزش مجازی گزارش شده است(4).</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">13- کاهش پایش و کنترل تداوم حضور دانشجویان در فضای کلاس مجازی و مشکلات تکنیکی منجر به مشارکت کم‌تر دانشجویان در آموزش مجازی می‌شود.</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">14- تنوع و جذابیت فضای مجازی و دسترسی آسان آن در حاشیه کلاس مجازی در کاهش تمرکز و تسریع فرار ذهنی دانشجویان از درس مشهود است.</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">15- ضعف پایه بالینی دانشجویان به علت عدم برگزاری کلاس‌های عملی در دروس علوم پایه. کما این که امتحانات عملی این دروس نیز به صورت تئوریک برگزار می‌شود.</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">16- مهارت‌‌های بالینی پایه مانند اخذ شرح‌حال و معاینه فیزیکی با روش مجازی تحت تأثیر منفی قابل توجه قرار می‌گیرد.</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">17- به طور خاص آموزش درس آناتومی چه از نظر عدم دسترسی دانشجویان به روش‌ها مانند پارگی بافت، نمونه‌گیری، مشاهده عملی از نزدیک و سه بعدی و چه از نظر تأمین جسد به عنوان منبع آموزشی مورد نیاز به علت خطر انتقال بیماری کووید 19 با مشکلات قابل توجه مواجه است(5).</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">18- مشکلات متعدد در امتحانات و ارزیابی دانشجویان از جمله عدم وجود امتحانات رسمی، افزایش لغو شدن امتحانات، فقدان امنیت و روایی امتحانات مجازی قابل توجه است.</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">19- همان‌طور که در آموزش حضوری نیز عدم پایش مدرس در ارائه آموزش استاندارد یک امر محتمل است، در آموزش مجازی این موضوع شدت بیش‌تری یافته است.</span><br> <span style="font-family:B Yagut;">فهرست فوق بر اساس شرایط هر دانشگاه، قابل افزایش یا کاهش است. بطورمسلم منافع آموزش مجازی به عنوان جانشین آموزش حضوری قابل انکار نیست، اما شرایط اجباری فعلی در اثر همه‌گیری بیماری کووید 19، فرصت مغتنمی است تا با توسعه زیر ساخت‌ها و اصلاح فرآیند‌‌ها، اشکالات این روش آموزشی را به حداقل برسانیم. شاید در شرایط فعلی، روش‌های ترکیبی شامل مجموعه طراحی شده‌ای از آموزش حضوری و مجازی کمک کننده باشد.</span><br> &nbsp;<span dir="LTR"></span> letter to editor نامه به سردبیر, آموزش پزشکی letter to editor, medicine education 416 417 http://ijme.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4462-1&slc_lang=fa&sid=1 Kamal Fani کمال فانی kamalfani@yahoo.com 1062689781 7000319475328460078555 Yes SBMU دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی