fa رونق آموزش مجازی در ایران: توان بالقوه‌ای که با ویروس کرونا شکوفا شد آموزش پزشكي مبتني بر نيازهاي جامعه Community Based Medicine نامه به سردبیر Letter to Editor <span style="color:#002060;"><span style="font-family:B Yagut;">اگر چه در چند سال اخیر، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مدام بر ارائه آموزش‌های علوم پزشکی در بستر فضای مجازی تأکید می‌کرد اما در عمل، حرکت وسیعی در سطح کشور در این حوزه اتفاق نیافتاده بود و تنها برخی دانشگاه‌ها اقدام به برگزاری دوره‌های مجازی کرده بودند. در حوزه وزارت آموزش و پرورش نیز، شرایط مشابهی حاکم بود و علی‌رغم تأکید بر هوشمندسازی مدارس پیشرفت‌های چشم‌گیری در بسترسازی و ارائه آموزش‌های مجازی حاصل نشده بود.</span></span><br> <span style="color:#002060;"><span style="font-family:B Yagut;">&nbsp;اگر چه شیوع ناگهانی کووید-19، سیستم‌های بهداشتی درمانی دنیا را با چالش‌های متعددی روبرو کرد، اما سایر حوزه‌ها از جمله حوزه تعلیم و تربیت را نیز تحت تأثیر خود قرار داد(1). با شروع اپیدمی کووید-19 در سراسر جهان، پروتکل‌های بهداشتی بر رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی تأکید کردند(2).&nbsp; در این راستا در بسیاری از کشورها از جمله در کشور ما، برای کاهش شیوع ویروس کرونا آموزش‌های حضوری در مدارس و دانشگاه‌ها تعطیل شد(3). برای این که آموزش دانش‌آموزان و دانشجویان در طول دوره فاصله‌گذاری اجتماعی دچار وقفه نشود و برنامه‌های درسی طبق برنامه از قبل مشخص شده، تداوم داشته باشد راه‌کارهای مختلفی ارائه شد. در حوزه آموزش و پرورش، آموزش از طریق تلویزیون و با همکاری شبکه آموزش ارائه شد و هدف اصلی آن رعایت عدالت آموزشی عنوان شد. اگر چه تجارب موفقی در این زمینه کسب شد، اما با توجه به تنوع مقاطع تحصیلی و رشته‌های درسی عملاً امکان ارائه همه دروس به شکل آموزش تلویزیونی میسر نشد. از طرف دیگر یکی از مهم‌ترین عیب این نوع آموزش، یک طرفه بودن و عدم تعامل بین معلم و دانش‌آموز بود تا این که اپلیکیشنی در بستر شبکه اجتماعی با عنوان شبکه اجتماعی دانش</span></span><span style="color:#002060;">‌‌</span><span style="color:#002060;"><span style="font-family:B Yagut;">آموزان (شاد) طراحی شد و آموزش‌ها در این بستر ارائه شد. اگر چه این شبکه هم دارای محدودیت‌ها و مشکلاتی بود اما رفته رفته مشکلات آن مرتفع شد و توانست رضایت نسبی معلمان و دانش‌آموزان را جلب کند هرچند با ایده‌آل‌های آموزش مجازی هنوز فاصله زیادی دارد.</span></span><br> <span style="color:#002060;"><span style="font-family:B Yagut;">در حوزه آموزش علوم پزشکی نیز، اگر چه با شیوع کرونا آموزش‌ها ابتدا در بستر شبکه‌های اجتماعی و به صورت نامنظم ارائه می‌شد اما به مرور، دانشگاه</span></span><span style="color:#002060;">‌</span><span style="color:#002060;"><span style="font-family:B Yagut;">های علوم پزشکی ملزم به استفاده از سامانه نوید (نرم‌&zwj;‌افزار ویژه یادگیری دانشگاهی) به عنوان یک سامانه متمرکز آموزشی شدند و اساتید و دانشجویان، پس از ثبت‌نام در این سامانه از قابلیت‌های این سامانه بهره مند شدند. این سامانه از قبل طراحی شده و در برخی دانشگاه از آن استفاده شده بود اما به شکل سراسری در تمام دانشگاه‌های علوم پزشکی به کار گرفته نشده بود و عامل رونق این سامانه چیزی نبود جز شیوع بیماری کووید-19. با این وجود این سامانه هم یک سامانه ایده‌آل نبوده و جوابگوی حجم بالای مراجعات دانشجویان و اساتید کل کشور نیست و دانشجویان و اساتید با مشکلاتی از قبیل کندی سرعت اینترنت، فضای محدود برای بارگذاری، و تعامل کم‌تر استاد و دانشجو مواجه می</span></span><span style="color:#002060;">‌</span><span style="color:#002060;"><span style="font-family:B Yagut;">شوند. </span></span><br> <span style="color:#002060;"><span style="font-family:B Yagut;">اگر چه پاندمی کرونا، مشکلات زیادی بر تمام شاخص</span></span><span style="color:#002060;">‌</span><span style="color:#002060;"><span style="font-family:B Yagut;">های جامعه از جمله سلامت مردم تحمیل کرد، اما منجر به شکوفایی برخی قابلیت‌ها در کشور شد که از جمله آن می‌توان به فراگیر شدن و رونق یافتن آموزش مجازی در سراسر کشور اشاره کرد. به نظر می‌رسد که آموزش مجازی در کشور ما وارد یک فاز جدیدی شده و توجه بیش‌تری به آموزش‌های مجازی معطوف شده است. از طرف دیگر، مسؤولین امر نیز بیش از پیش بر اهمیت آموزش از راه دور و آموزش‌های مبتنی بر یادگیری الکترونیکی واقف شده‌اند. بنابراین انتظار می‌رود که با توسعه زیرساخت‌های لازم از قبیل توسعه شبکه سراسری اینترنت و افزایش سرعت آن، تولید نرم‌افزارهای آموزشی تعامل محور، و استفاده از تجارب کسب شده در این پاندمی شاهد رونق روزافزون آموزش مجازی در کشور باشیم و حتی بعد از پایان یافتن شیوع کرونا، این نوع آموزش در کنار آموزش حضوری تداوم داشته باشد.</span></span><br> <span style="color:#002060;"><span style="font-family:B Yagut;">در حوزه آموزش پزشکی نیز توسعه شبیه</span></span><span style="color:#002060;">‌</span><span style="color:#002060;"><span style="font-family:B Yagut;">سازهای آنلاین در زمینه پزشکی، ترویج بیمارستان</span></span><span style="color:#002060;">‌</span><span style="color:#002060;"><span style="font-family:B Yagut;">های مجازی و پزشکی از راه دور (تله مدیسین)، ارائه کیس</span></span><span style="color:#002060;">‌</span><span style="color:#002060;"><span style="font-family:B Yagut;">های مجازی و برگزاری آزمون</span></span><span style="color:#002060;">‌</span><span style="color:#002060;"><span style="font-family:B Yagut;">های آنلاین می‌تواند در رونق بخشیدن به آموزش مجازی کمک کننده باشد(1و4و5).</span></span> نامه به سردبیر, آموزش مجازی letter to editor 33 34 http://ijme.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1570-2&slc_lang=fa&sid=1 Mansour Ghafourifard منصور غفوری فرد m.ghafori@yahoo.com 7000319475328460075918 7000319475328460075918 Yes Tabriz University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تبریز