fa تدوین راهنمای جامع آزمون مصاحبه‌های کوتاه متعدد: گامی در جهت پیاده‌سازی مصاحبه‌های ساختارمند در پذیرش داوطلبان دوره دکترای تخصصی ارزشيابي برنامه Program Evaluation نامه علمی Short Communication <p dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;">به طور معمول و از سال‌ها پیش، پذیرش دانشجویان در ایران به روش‌هایی محدود بوده است که بطورعمده به ارزیابی دانش نظری داوطلبان از طریق آزمون‌های تستی و یا مصاحبه‌های شفاهی می‌پرداخته‌اند. امروزه دلایل منطقی و شواهد متعددی وجود دارد که توجه به سایر صلاحیت‌های داوطلبان از قبیل مهارت‌های ارتباطی، شیوه تحلیل و نقد اطلاعات را در امر پذیرش ضروری می‌سازد(1و2). در این میان، شواهد نشان می‌دهد که آزمون &quot;مصاحبه‌های کوتاه متعدد&quot; (</span><span dir="LTR"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">Multiple Mini Interview</span></span><span style="font-family:b yagut;">) <span style="letter-spacing:-.1pt;">می‌تواند تصویر منسجم و جامعی از صلاحیت‌های مورد انتظار داوطلبان را از طریق طراحی و اجرای چندین مصاحبه ساختارمند فراهم سازد(3). حجم کار گسترده‌ای در این زمینه در کشورهای مختلف انجام شده است که بر اساس نتایج آنها می‌توان گفت از مزایای اصلی آزمون </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-0.1pt;"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">MMI</span></span><span style="letter-spacing:-0.1pt;"><span style="font-family:b yagut;"> در مقایسه با مصاحبه‌های سنتی، کاهش اثر شانس، کاهش قضاوت‌های ذهنی مصاحبه‌گران و کمرنگ شدن تأثیر شرایط محیطی در نتایج حاصل است(4). به علاوه، نتایج حاصل از اجرای آزمون </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-0.1pt;"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">MMI</span></span><span style="letter-spacing:-0.1pt;"><span style="font-family:b yagut;"> در دانشگاه‌های مختلف دنیا نشان دهنده روایی و پایایی قابل قبول این آزمون برای انتخاب داوطلبان دارای صلاحیت است(5 تا 7). بررسی دیدگاه‌های مصاحبه‌کنندگان و داوطلبان نیز حاکی از رضایت‌مندی آنان از اجرای چنین آزمون‌هایی و افزایش تمایل داوطلبان برای شرکت در آزمون‌های گزینش به رشته است(8 تا 12). </span></span><br> <span style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:b yagut;">مسلماً دستیابی به تمامی مزایای فوق، مستلزم برنامه‌ریزی مؤثر و هدف‌مند سیستم آموزشی در جهت معرفی این شیوه جدید به تمامی ذی‌نفعان درگیر در آزمون است. در این زمینه، فراهم کردن فرصت‌هایی جهت توسعه و توانمندسازی ممتحنین و مسؤولین برگزاری آزمون از قبیل برگزاری کارگاه‌های آموزشی، تدوین راهنمای آزمون نقشی پایه‌ای و اساسی دارد. هدف از نگارش این مطلب، معرفی تجربه تدوین راهنمای برگزاری آزمون </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">MMI</span></span><span style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:b yagut;"> برای پذیرش داوطلبان مقطع دکترای تخصصی رشته‌های علوم پزشکی به منظور فراهم کردن چارچوبی برای طراحی و پیاده‌سازی آن در دانشگاه علوم پزشکی تهران است.</span></span><br> <span style="font-family:b yagut;">برای تدوین راهنمای برگزاری آزمون </span><span dir="LTR"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">MMI</span></span><span style="font-family:b yagut;">، در ابتدا از طریق مرور مطالعات مرتبط و دستورالعمل‌ها و راهنماهای موجود با استفاده از کلید واژه‌های </span><span dir="LTR"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">Multiple Mini Interviews</span></span><span style="font-family:b yagut;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">structured interviews</span></span><span style="font-family:b yagut;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">admission OSCE</span></span><span style="font-family:b yagut;"> در پایگاه‌های اطلاعاتی </span><span dir="LTR"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">Medline</span></span><span style="font-family:b yagut;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">Ovid</span></span><span style="font-family:b yagut;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">Google scholar</span></span><span style="font-family:b yagut;"> و معادل‌های فارسی شامل مصاحبه‌های کوتاه متعدد، مصاحبه‌های کوتاه چندگانه در </span><span dir="LTR"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">SID</span></span><span style="font-family:b yagut;"> و </span><span dir="LTR"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">Magiran</span></span><span style="font-family:b yagut;">، پیش‌نویس اولیه راهنمای برگزاری آزمون تدوین شد. سپس به منظور دریافت دیدگاه‌های صاحب‌نظران در خصوص وضوح و قابل درک بودن هر یک از آیتم‌های مندرج در راهنما و تصمیم در جهت حذف، افزودن و یا اصلاح هر یک از آیتم‌ها، پیش‌نویس اولیه برای 5 نفر از متخصصان آموزش پزشکی ارسال شد. معیار انتخاب صاحب‌نظران، برخورداری از دانش و تجربه در زمینه طراحی و یا برگزاری آزمون </span><span dir="LTR"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">MMI</span></span><span style="font-family:b yagut;"> لحاظ شد. بعد از دریافت نظرات، اصلاحات لازم در پیش‌نویس اعمال شد و متن راهنما در کارگاه 2 ساعته با حضور مسؤولین کمیته‌های برگزاری آزمون </span><span dir="LTR"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">MMI</span></span><span style="font-family:b yagut;"> ویژه داوطلبان دوره دکترای تخصصی رشته‌های علوم پزشکی منطقه آمایشی 10 با هدف آشنایی با مجموعه گام‌های لازم جهت طراحی و برگزاری مؤثر آزمون </span><span dir="LTR"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">MMI</span></span><span style="font-family:b yagut;"> ارائه شد. همچنین راهنمای حاضر از طریق ارسال ایمیل و در جلسات حضوری کارگاه‌های 3 ساعته در اختیار هر یک از ممتحنین رشته‌های مربوطه که دانشگاه علوم پزشکی تهران مسؤولیت برگزاری آزمون آن رشته‌ها را برعهده داشتند، قرار داده شد. </span><br> <span style="font-family:b yagut;">در نهایت راهنمای برگزاری آزمون </span><span dir="LTR"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">MMI</span></span><span style="font-family:b yagut;"> در سه بخش &quot;تمهیدات لازم پیش از برگزاری آزمون، ملاحظات اجرایی حین و پس از برگزاری آزمون و طراحی محتوای لازم برای ایستگاه‌ها&quot; و در 17 بند تدوین شد.</span><br> <span style="font-family:b yagut;">&nbsp;در بخش &quot;تمهیدات لازم پیش از برگزاری آزمون&quot;، مجموعه گام‌هایی که قبل از برگزاری آزمون </span><span dir="LTR"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">MMI</span></span><span style="font-family:b yagut;"> باید توسط طراحان و مجریان آزمون مورد توجه قرار گیرد شامل 5 بند و 15 آیتم در این راهنما ارائه شد. در این بخش مسؤولین برگزاری آزمون در هر رشته در خصوص نکات مربوط به شیوه انتخاب و وظایف مسؤول برگزاری آزمون، تعیین لیست مهارت‌های مورد ارزیابی و تصمیم در مورد زمان کلی آزمون با توجه به تعداد داوطلبان هر رشته و زمان ایستگاه‌ها، انتخاب شکل و تعداد ایستگاه‌ها، اصول تعیین فضاهای مربوط به برگزاری آزمون، نحوه انتخاب و دعوت از آزمونگران و برگزاری جلسه توجیهی و تهیه محتوای ایستگاه‌ها آشنا می‌شدند. </span><br> <span style="font-family:b yagut;">در بخش &quot;ملاحظات اجرایی حین و پس از برگزاری آزمون&quot;، الزامات اجرایی روز آزمون به صورت نکات عملی مربوط به نحوه تقسیم بندی داوطلبان و برگزاری جلسات توجیه ایشان، یادآوری زمان و ساعت شروع آزمون به ممتحنین، پرسنل و داوطلبان، تکمیل فرم‌ها و ثبت مستندات، تحلیل پس آزمون، و در نهایت شیوه ارزشیابی روند اجرا آزمون و ارائه گزارش در نظر گرفته شد. این بخش مشتمل بر 7 بند و 14 آیتم تهیه شد که در هر آیتم جزئیات مربوط به ملاحظات اجرایی در اختیار مسؤولین و ممتحنین آزمون قرار گرفت.</span><br> <span style="letter-spacing:-0.3pt;"><span style="font-family:b yagut;">در بخش &quot;طراحی محتوای لازم برای ایستگاه‌ها&quot; نیز به نکاتِ مربوط به طراحی محتوا و سؤالات اختصاصی و عمومی هر رشته، تدوین چک لیست ارزیابی ایستگاه‌ها، طراحی راهنمای داوطلب و آزمونگر تأکید شد. این بخش مشتمل بر 5 بند و 10 آیتم است.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:b yagut;">به طور کلی، راهنمای برگزاری آزمون </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">MMI</span></span><span style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:b yagut;"> به منظور فراهم کردن چارچوبی جهت طراحی و پیاده‌سازی این آزمون توسط مسؤولین و ممتحنین آزمون در دانشگاه علوم پزشکی تهران تدوین شده است. با توجه به آن که آماده‌سازی و آشنایی طراحان و مجریان آزمون </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">MMI</span></span><span style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:b yagut;"> با اصول مربوطه به آن، نقش کلیدی در اجرای مؤثر این آزمون دارد راهنمای حاضر تدوین شد. در مطالعه </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">Roberts</span></span><span style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:b yagut;"> و همکاران نیز مشخص شد که بیش‌ترین سهم خطای اندازه گیری مربوط به عملکرد ممتحنین و عدم آشنایی آن‌ها با شیوه اجرای آزمون </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">MMI</span></span><span style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:b yagut;"> است، بهمین منظور در این مطالعه محققین، آماده‌سازی و آموزش ذی‌نفعان را در اجرای مؤثر آزمون پیشنهاد کردند(13). یکی از نقاط قوت راهنمای حاضر، توجه به ملاحظات اجرایی و کاربردی مربوط به پیاده‌سازی آزمون در عمل است. در واقع این راهنما ضمن استفاده از مهمترین مستندات و شواهد موجود، به ساده ترین شکل به شرح گام‌های لازم جهت اجرای مؤثر این آزمون از نقطه نظر مسؤولین، ممتحنین و داوطلبان آزمون می‌پردازد. لذا این راهنما می‌تواند مورد استفاده مدیران، برنامه‌ریزان، آزمونگران و داوطلبان آزمون‌های ورودی دوره دکترای تخصصی رشته‌های علوم پزشکی جهت آشنایی با شکل برگزاری آزمون، قرار گیرد. مسلماً توجه به نیازهای ذی‌نفعان مختلف در فرایند اجرای آزمون بر قابلیت پذیرش آن نقش بسزایی دارد(8). از دیگر نقاط مثبت راهنمای حاضر جامعیت نکات عملی ارائه شده در زمینه ساختار آزمون </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">MMI</span></span><span style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:b yagut;"> و محتوای مربوط به ایستگاه‌ها و توجه به تمهیدات لازم قبل، حین و پس از اجرای آزمون است. مطالعه مک اندری (</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">McAndrew</span></span><span style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:b yagut;">) و الیس </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">Ellis</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b yagut;"> (</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">Ellis Ellis</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b yagut;">) نیز نشان داد که اطلاعات ارائه شده در خصوص ساختار و محتوای آزمون </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:timesnewroman,bold,serif;">MMI</span></span><span style="letter-spacing:-0.2pt;"><span style="font-family:b yagut;"> پیش از برگزاری آزمون به کسب رضایت ذی‌نفعان مختلف و پذیرش بیش‌تر آزمون می‌انجامد(14). نویسندگان معتقدند تدوین این راهنما، اولین گام در راستای ساختارمند نمودن آزمون‌های بدو ورود است و تلاش‌های بیش‌تری در جهت پیاده‌سازی مؤثر این آزمون مورد نیاز است. از نقطه نظر نویسندگان هر چند تدوین و ارائه راهنمای حاضر با هدف آشنایی و آمادگی بیش‌تر مسؤولین و ممتحنین در برگزاری آزمون انجام گرفت، با این حال انجام مطالعات بیش‌تر به منظور بررسی دیدگاه‌های ذی‌نفعان مختلف در خصوص اثرات استفاده از این راهنما پیشنهاد می‌شود. مرکز مطالعات و توسعه آموزش دانشگاه علوم پزشکی تهران تلاش نموده است تا از طریق ارائه این نامه علمی، ضمن معرفی راهنمای حاضر، علاقمندان را به مطالعه و نیز به اشتراک گذاشتن تجارب و نظرات ارزشمند خود در این خصوص دعوت نماید.</span></span><br> &nbsp;<br> &nbsp;</p> <p></p> نامه علمی, دکترای تخصصی 242 244 http://ijme.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3496-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahboobeh khabaz mafinejad محبوبه خباز مافی نژاد mahboobe.mafinezhad@gmail.com 7000319475328460065109 7000319475328460065109 No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران Azim Mirzazadeh عظیم میرزازاده mirzazad@tums.ac.ir 7000319475328460065110 7000319475328460065110 Yes Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران Sara Mortaz Hejri سارا مرتاض هجری saramhejri@yahoo.com 7000319475328460065111 7000319475328460065111 No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران