fa رابطه مهارت‌های تفکر انتقادی و راهبردهای فراشناختی با سواداطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی شيوه هاي آموزش Teaching Methods پژوهشی اصیل Original research article <div style="border:solid #0070C0 3.0pt;padding:1.0pt 4.0pt 1.0pt 4.0pt;background:#DBE5F1;"><strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;">مقدمه: </span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;">سواد اطلاعاتی به عنوان مجموعه‌ای از مهارت‌ها به منظور شناسایی درست منابع اطلاعاتی، دسترسی و توانایی استفاده </span></span><br> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;">هدف</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:13.0pt;">&shy;</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;">مند از آنها و ابزاری برای توانمندی فردی است که برای دانشجویان بسیار مهم است.</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;">این پژوهش با هدف بررسی رابطه مهارت‌های تفکر انتقادی و راهبردهای فراشناختی با سواد اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی انجام شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;">روش‌ها: </span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;">این مطالعه توصیفی همبستگی در سال تحصیلی 92-91 بر روی 274 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه اراک که به صورتی نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند صورت گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها سه پرسشنامه مهارت‌های تفکر انتقادی کالیفرنیا فرم &laquo;ب&raquo; و حالت فراشناختی و پرسشنامه محقق‌ساخته سواد اطلاعاتی بود. نقطه برش برای مهارت&shy;های تفکر انتقادی 20 در نظر گرفته ‌شد. در پرسشنامه حالت فراشناختی بالاترین نمره 80 و پایین ترین نمره 20 بود؛ درپرسشنامه سواد اطلاعاتی بالاترین نمره 145 و پایین ترین نمره 29 بود. در تحلیل داده‌ها از روش رگرسیون چندگانه خطی و همبستگی استفاده شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;">نتایج: </span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;">میانگین نمره مهارت‌های تفکرانتقادی در بین دانشجویان این دانشگاه 12/7&plusmn;46/21 و در سطح مطلوب بود. میانگین نمره راهبردهای فراشناختی67/7&plusmn;36/62 بود. میانگین نمره سواد اطلاعاتی 19/15&plusmn;72/96 بود. بین مهارت‌های تفکرانتقادی و سواد اطلاعاتی رابطه معناداری وجود نداشت (924/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:13.0pt;">, p =</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;"> 006/0=</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-size:13.0pt;">r</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;">). همچنین بین مهارت‌های تفکرانتقادی و راهبردهای فراشناختی رابطه معناداری وجود نداشت (883/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:13.0pt;">, p =</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;"> 009/0-</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-size:13.0pt;">r =</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;">). اما بین راهبردهای فراشناختی و سواد اطلاعاتی رابطه معناداری وجود داشت (431/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:13.0pt;">, r=</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;"> 0001/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:13.0pt;">p=</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;">). در نهایت نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که تنها راهبردهای فراشناختی پیش‌بینی‌کننده مناسبی برای سواد اطلاعاتی است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;">با افزایش راهبردهای فراشناختی دانشجویان میزان سواد اطلاعاتی آن‌ها نیز افزایش می‌یابد. لذا پیشنهاد می‌شود آموزش راهبردهای فراشناختی در برنامه‌های آموزشی آموزش عالی قرار گیرد تا دانشجویان در جریان یادگیری خود به صورتی یادگیرندگانی مستقل عمل کنند.</span></span></div> <p>Introduction: Information literacy is a set of skills for identifying and accessing the right information resources, and the ability to use them purposefully and is a tool for individual empowerment, which is very important for students. The purpose of this study was to assess the correlation of critical thinking skills and metacognitive strategies with information literacy of graduate students.<br> Methods: This descriptive correlational study was conducted on 274 graduate students of Arak University in 2012-13 academic year. Subjects were selected using stratified random sampling. Data collection tools were California Critical Thinking Skills Form B, metacognitive state questionnaire and a researcher-made information literacy questionnaire.&nbsp; Cut-off point was set at 20 for critical thinking skills. The highest and lowest scores were 80 and 20 respectively in the metacognitive state questionnaire and for information literacy they were 145 and 29 respectively. Multiple linear regression and correlation were used to analyze the data.<br> Results: The mean score of critical thinking skills was 21.46&plusmn;7.12 and at a desirable level. The mean score of metacognitive strategies was 62.36&plusmn;7.67. The mean score of information literacy was 96.72&plusmn;15.19. No significant relationship was found between critical thinking skills and information literacy (p=0.924, r=0.006) and also between critical thinking skills and metacognitive strategies (p=0.883, r=-0.009).&nbsp; However, there was a significant relationship between metacognitive strategies and information literacy (p=0.0001, r=0.431). Results of regression analysis showed that only metacognitive strategies was the fitted predictor of information literacy.<br> Conclusion: As metacognitive strategies of students increase, so does their information literacy. It is therefore suggested to include metacognitive strategies training in higher education programs so that students will act as independent learners in self-learning processes.</p> <p></p> مهارت‌های تفکر انتقادی, راهبردهای فراشناختی, سواد اطلاعاتی, دانشجویان تحصیلات تکمیلی Critical thinking skills, metacognitive strategies, information literacy, graduate students 522 530 http://ijme.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3578-1&slc_lang=fa&sid=1 Shamsa aldin Hashemimoghadam شمس الدین هاشمی مقدم S_ hashemimoghadam@araku.ac.ir 7000319475328460064105 7000319475328460064105 No Arak University دانشگاه اراک Zahra Moslemi زهرا مسلمی zmoslemi75@yahoo.com 7000319475328460064106 7000319475328460064106 Yes Arak University دانشگاه اراک