fa موانع رشد تفکر انتقادی در کتابخانه‌های دانشگاهی ازدیدگاه دانشجویان دانشگاه‌های علوم‌پزشکی و خلیج‌ فارس بوشهر شيوه هاي آموزش Teaching Methods پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: آموزش تفکر انتقادی وظیفه مهم نهادهای آموزشی است. از این‌رو کتابخانه‌های دانشگاهی به‌ عنوان جزء جدایی‌ناپذیر نهادهای آموزشی بایستی با ایجاد و تقویت تفکر انتقادی، به کاربران خود کمک کنند تا بتوانند بیش‌ترین استفاده را از امکانات و منابع اطلاعاتی ببرند. از این‌رو هدف پژوهش حاضر بررسی موانع و بازدارنده‌های قابل ملاحظه در راه ایجاد محیط مناسب رشد تفکر انتقادی در کتابخانه‌های دانشگاهی از دیدگاه دانشجویان دانشگاه‌های علوم ‌پزشکی و خلیج‌ فارس بوشهر است. روش‌ها: در این پژوهش توصیفی پیمایشی، موانع رشد تفکر انتقادی در کتابخانه‌های دانشگاهی از دیدگاه نمونه 793 نفری دانشجویان در حال تحصیل سال‌های 92-1391 در کلیه گروه‌های آموزشی دانشگاه‌های علوم پزشکی و خلیج‌ فارس بوشهر که به شیوه نمونه‌گیری طبقه‌ای نسبی انتخاب شده بودند، بررسی شد. داده‌ها به‌وسیله پرسشنامه محقق‌ساخته روا و پایا که با طیف لیکرت 5 گزینه‌ای طبقه‌بندی شده بود، گردآوری شد. روایی پرسشنامه با استفاده از نظرات کارشناسی و پایایی آن به‌ وسیله روش برآورد ضریب آلفای کرونباخ (84/0) تأیید گردید. تحلیل آماری داده‌ها نیز با استفاده از آمار توصیفی، آزمون‌های تی تک نمونه‌ای، من‌ویتنی و کروسکال والیس انجام گرفت. نتایج: نمره میانگین در حیطه‌های موانع زبانی (میانگین وزنی 59/3)، ذاتی کاربران (میانگین وزنی 49/3)، جامعه‌شناختی و روان‌شناختی کاربران (میانگین وزنی 38/3) و منطقی (میانگین وزنی 34/3) از نقطه برش 3 بالاتر بود و در سطح معنا‌داری (0001/0=p) قرار گرفت، واین موانع از نظر دانشجویان به‌ عنوان موانع مهم‌ رشد تفکر انتقادی شناخته شد. نتیجه‌گیری: کتابخانه‌ها و کتابداران دانشگاهی می‌توانند با ایجاد جو پرسش‌گری و بستر مناسب برای تبادل نظر به بهبود ارتباطات زبانی کاربران خود کمک کنند. برپایی کارگاه‌هایی برای ارتقای مهارت‌های اطلاع‌یابی، استراتژی‌های جستجو، ارزیابی ارزش و اعتبار محتوای اطلاعات و همچنین برگزاری تورهای آموزش استفاده از تجهیزات کتابخانه‌ای می‌تواند موانع عمده رشد تفکر انتقادی یعنی عدم توانایی در تعیین نیازهای اطلاعاتی و مراحل مختلف شناسایی تا استفاده مؤثر از اطلاعات توسط دانشجویان را برطرف نماید. Introduction: Critical thinking training is one of the most important missions of educational institutes. Hence, academic libraries as an inseparable operational unit of higher education must help their users to benefit from information resources and facilities providing them with the chance to develop and improve critical thinking capability. This study aimed to investigate significant barriers to and inhibitive factors on providing suitable environment for developing and improving critical thinking in university libraries from the viewpoints ofstudents in Boushehr Univeristy of Medical Sciences and Persian Gulf Univeristy. Methods: In this descriptive survey, the barriers to critical thinking development in academic libraries was investigated according to the viewpoint of 793 students from Bushehr University of Medical Sciences and Persian Gulf University in 2013-14 academic years. Students were selected by stratified proportional sampling. Data was collected through a valid and reliable researcher-made questionnaire categorized using 5-point Likert scale. The questionnaire was validated using experts’ viewpoints and its reliability was approved through estimation of Chronbach’s Alpha (0.84). Data were analyzed using descriptive statistics, one-sample t-test, Mann Whitney Test, and Kruskal-Wallis. Results: Mean scores in areas of linguistic barriers (weighted mean: 3.59), users’ inherent barriers (weighted mean: 3.49), users’ social and psychological barriers (weighted mean: 3.38), and logical barriers (weighted mean: 3.34) were higher than cut-off point of 3 and placed in significancy level of (p=0.0001). These barriers were identified as most important ones from the viewpoints of students. Conclusion: By encouraging students to ask and seek and creating a suitable environment for sharing ideas, university libraries and librarians can help their users in improving their linguistic communication. Holding educational workshops to promote information literacy skills, ability to seek, analyze, evaluate and judge the value and validity of information, as well as conducting educational tours on how to use library facilities could eliminate major factors in developing critical thinking that are lack of ability in determining informational needs and different levels of identification and utilization of retrieved information. موانع, تفکر انتقادی, کتابخانه‌های دانشگاهی, دانشجویان Barriers, critical thinking, academic libraries, students. 423 436 http://ijme.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2603-1&slc_lang=fa&sid=1 Mitra Baghjannati میترا باغ جنتی tinambj@gmail.com 1285983459 7000319475328460041643 No MA in Medical library and Information Science, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran. E-mail: tinambj@gmail.com میترا باغ‌جنتی، کارشناسی ارشد علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران. (tinambj@gmail.com)؛ Niloofar Motamed نیلوفر معتمد motamed_drn@yahoo.com 2291434152 7000319475328460041644 No Associate Professor, Department of Social Medical, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran. E-mail: motamedn@bpums.ac.ir دکتر نیلوفر معتمد( دانشیار) گروه پزشکی اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران. (motamedn@bpums.ac.ir) Ali Hamidi علی حمیدی a.hamidi@bpums.ac.ir 2451480505 7000319475328460041645 Yes ()Assisstant Professor, Department of Library and Inormation Sciences, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran. E-mail: a.hamidi@bpums.ac.ir دکتر علی حمیدی (استادیار)، گروه علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران. a.hamidi@bpums.ac.ir