fa تأثیر آموزش ارتقای سلامت بر شیوه زندگی دانش‌آموزان مقطع دبیرستان ساير موارد other پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: امروزه بهبود شیوه زندگی و ارتقای سلامت یک نیاز اساسی برای جامعه بشری است. از عواملی که این نیاز را به ویژه در زمان نوجوانی محسوس‌تر می‌کند، افزایش بیماری‌های مزمن، عوارض و ناتوانی‌های ناشی از عادات رفتاری نادرست و غیر بهداشتی است. این مطالعه با هدف تأثیر آموزش ارتقای سلامت بر شیوه زندگی دانش‌آموزان دبیرستان‌های شهر زاهدان انجام شده است. روش‌ها: مطالعه حاضر، از نوع نیمه تجربی است و جامعه آماری آن دانش‌آموزان دبیرستان‌های شهر زاهدان درسال تحصیلی 90-89 بودند که از بین آنها 400 نفر به روش تصادفی سیستماتیک انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه مساوی تجربی و شاهد قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه 52 آیتمی شیوه زندگی ارتقا‌دهنده سلامت واکر و پندر شامل 6 بعد از شیوه زندگی بود که توسط هر دو گروه تکمیل گردید. سپس به گروه تجربی آموزش‌هایی در رابطه با ابعاد شیوه زندگی در سه جلسه به همراه دفترچه آموزشی داده شد و 3 ماه بعد مجددا پرسشنامه توسط هر دوگروه تکمیل گردید. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری تی مستقل و آنالیز واریانس تجزیه و تحلیل گردید. نتایج: میانگین نمرات ابعاد شیوه زندگی گروه تجربی بعد از آموزش در ابعاد تغذیه (4/4±5/24)، رشد معنوی (4±5/24)، مسؤولیت در قبال سلامتی (8/4±5/20)، ارتباط بین فردی (6/3±2/26)، اداره استرس (4±1/22) و فعالیت فیزیکی (5±8/22) نسبت به گروه شاهد به ترتیب با مقادیر (2/4±3/24) و (8/3±3/24) و (2/5±7/20)، (9/3±2/26)، (5±21)، (4/5±7/21) تفاوت آماری معناداری نداشت. میانگین فعالیت فیزیکی دختران بعد از آموزش (9/4±2/24) نسبت به پسران (1/5±5/21) افزایش یافته بود (000=P). نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد برای تغییر در شیوه زندگی نوجوانان، داشتن آگاهی کافی نیست و باید تدابیر دیگری برای تغییر رفتار اندیشید. تغییر در شیوه زندگی نیاز به فرصت‌های بیش‌تر، ایجاد انگیزه و امکانات لازم در جامعه دارد. Introduction: Today, lifestyle improvement and health promotion is a basic need in the world. A factor that makes this need more urgent is increase in chronic illnesses, complications and disabilities due to non healthy behaviors. This study assesses the effect of instructional programs on life style of high school students in Zahedan, Iran. Methods: This semi-experimental study was conducted on 400 high school students selected and assigned through systematic random sampling into two experimental (200) and control (200) groups in 2010-2011. Using health promotion lifestyle profile II(HPLP-52), different aspects of life style were assessed in the two groups. Both groups completed the questionnaire before the intervention. The experimental group attended a three-session instructional program and also received an instructional package. After 3 months, both groups completed the questionnaire again. Data were analyzed using independent t-test and ANOVA. Results: The mean scores of the questionnaire dimensions in the experimental (Nutrition= 24.3±4.2, Health Responsibility: 20.7±5.2, Interrelation: 26.2±3.9, Stress Management: 21±5, Spiritual Development: 24.3±3.8) were not significantly different from those of the control group(Nutrition= 24.5±4.4, Health Responsibility: 20.5±4.8, Interrelation: 26.2±3.6, Stress Management: 21.1±4.8, Spiritual Development: 24.5±4). Rate of physical activity increased in girls (24.2±4.9) compared to that of boys(21.5±5.1) after the intervention(p=0.00(. Conclusion: To make changes in teenagers’ life style, it seems not sufficient to raise their awareness alone. A number of other factors such as motivational, social, and environmental factors might also be considered. آموزش، ارتقای سلامت، شیوه زندگی، دانش‌آموزان دبیرستان Education, Health Promotion, Lifestyle, High school students. 58 65 http://ijme.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1773-3&slc_lang=fa&sid=1 Leila Safabakhsh لیلا صفابخش safabakhsh@edc.mui.ac.ir 7000319475328460030364 7000319475328460030364 Yes Mahshid Nazemzadeh مهشید ناظم زاده mahshid.nazemzade@yahoo.com 7000319475328460030365 7000319475328460030365 No