fa مقایسه تطبیقی برنامه‌های آموزش دکتری تخصصی پرستاری ایران، اموری آمریکا و خیبر پاکستان مطالعات تطبيقي Comperative Studies پژوهشی اصیل Original research article <p style="font-style:normal;"><span style="font-family:IRANsanslighter;"><span style="background:#dbe5f1"><span style="font-size:12pt"><span style="background:#dbe5f1"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.3pt"><span style="background-color:#ffffff;">مقدمه: </span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.3pt"><span style="background-color:#ffffff;">تربیت پرستاران در مقطع دکتری، نقش محوری در ارتقای حرفه پرستاری و بهبود نظام سلامت ایفا می‌کند. برای ارتقای کیفیت آموزش در این سطح، مقایسه و تحلیل نظام‌های آموزشی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بر همین اساس، مطالعه حاضر با هدف مقایسه تطبیقی برنامه دکتری تخصصی پرستاری در ایران با دانشکده‌های پرستاری دانشگاه اموری(</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.3pt"><span style="background-color:#ffffff;">Emory</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.3pt"><span style="background-color:#ffffff;">) آمریکا و دانشگاه خیبر(</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.3pt"><span style="background-color:#ffffff;">Khyber</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.3pt"><span style="background-color:#ffffff;">) پاکستان طراحی و اجرا گردید.</span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.3pt"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="background:#dbe5f1"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.3pt"><span style="background-color:#ffffff;">روش‌ها: </span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.3pt"><span style="background-color:#ffffff;">در این مطالعه توصیفی-تطبیقی که در سال ۱۴۰۴ انجام شد، با بهره‌گیری از جستجوی اینترنتی منابع مرتبط و کلیدواژه‌های فارسی و انگلیسی &laquo;دکتری پرستاری&raquo;، &laquo;آموزش پرستاری&raquo; و &laquo;برنامه درسی&raquo;، به مرور مؤلفه‌های برنامه‌های درسی مصوب دکتری پرستاری در سه نظام دانشگاهی شامل ایران (1395)، دانشگاه اموری(</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.3pt"><span style="background-color:#ffffff;">Emory</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.3pt"><span style="background-color:#ffffff;">) آمریکا (۲۰۲۵) و دانشگاه خیبر پاکستان (۲۰۲۱) پرداخته شد. مؤلفه‌های کلیدی از جمله چشم‌انداز، رسالت، اهداف، شرایط پذیرش، ساختار دوره، روش‌های ارزشیابی و انتظارات از فارغ‌التحصیلان توسط پژوهشگران شناسایی و داده‌ها به‌طور هدفمند و بر پایه معیارهای تعیین‌شده استخراج و دسته‌بندی گردید. برای مقایسه تطبیقی از الگوی چهار مرحله‌ای بردی(</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.3pt"><span style="background-color:#ffffff;">Bereday</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.3pt"><span style="background-color:#ffffff;">) استفاده گردید.</span></span></span></span><br> <span lang="FA"><span style="letter-spacing:-.3pt"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="background:#dbe5f1"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="background-color:#ffffff;">نتایج: </span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="background-color:#ffffff;">علی‌رغم شباهت‌های موجود در رسالت، چشم‌انداز، اهداف، ساختار آموزشی، معیارهای پذیرش و شیوه‌های ارزشیابی، برنامه‌های ایران و پاکستان بر پاسخ‌گویی به نیازهای نظام سلامت متمرکزند، دانشگاه اموری(</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="background-color:#ffffff;">Emory</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="background-color:#ffffff;">) رویکردی پژوهش‌محور، تولید دانش، نوآورانه و بین‌المللی دارد. محتوای درسی ایران نسبت به دو برنامه دیگر تأکید کم‌تری بر پژوهش و نوآوری دارد.</span></span><br> <span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="background:#dbe5f1"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt"><span style="background-color:#ffffff;">نتیجه‌گیری: </span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt"><span style="background-color:#ffffff;">با توجه به یافته‌های حاصل از این مطالعه، ضرورت بازنگری اساسی در برنامه آموزشی دکتری پرستاری ایران مشهود است. به‌روزرسانی رسالت، چشم‌انداز و برنامه و انطباق ساختار و محتوای درسی با اهداف تعیین‌شده، برای ارتقای کیفیت آموزش، تقویت رویکرد پژوهشی و پاسخ‌گویی به نیازهای رو‌به‌تحول نظام سلامت از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد. همچنین حرکت به‌سوی تخصصی‌سازی آموزش دکتری پرستاری در ایران مستلزم بازنگری و طراحی برنامه درسی متناسب با نقش‌ها و شایستگی‌های تخصصی مورد انتظار است.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style="background:#dbe5f1"><span style="font-size:12pt"><span style="background:#dbe5f1"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p> <p style="font-style:normal;"></p> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Introduction:</span></span></span></b><br> <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The education of nurses at the doctoral level plays a pivotal role in advancing the nursing profession and improving the healthcare system. To enhance the quality of education at this level, comparing and analyzing educational systems is of particular importance. Accordingly, the present study was designed and conducted with the aim of a comparative analysis of the PhD in Nursing program in Iran with those of the Emory University School of Nursing (USA) and Khyber University (Pakistan).</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Methods: </span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This descriptive-comparative study was done in the academic year 2025 by seeking relevant online resources with Persian and English keywords &quot;PhD in Nursing&quot;, &quot;Nursing Education&quot;, and &quot;curriculum&quot;, through an overview of the history and components of nursing doctoral curricula in three academic systems including Iran (approved in 2016), Emory University (USA, approved in 2025), and Khyber University (Pakistan, approved in 2021). The four-stage Beredy model was used for comparative comparison.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results: </span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Despite similarities in mission, vision, objectives, educational structure, admission criteria, and evaluation methods, the Iranian and Pakistani programs focus on responding to the needs of the healthcare system. In contrast, Emory University adopts a research-oriented, knowledge-producing, innovative, and international approach. The Iranian curriculum places less emphasis on research and innovation compared to the other two programs.</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"B Zar""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion: </span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Based on the findings of this study, a fundamental revision of the Iranian PhD in Nursing curriculum is evident. Updating the mission, vision, and program structure, as well as aligning the curriculum with the set objectives, is of great importance for improving educational quality, strengthening the research approach, and responding to the evolving needs of the healthcare system. Furthermore, moving toward specialization in Iranian PhD nursing education requires revising and designing a curriculum tailored to the expected specialized roles and competencies.</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"B Zar""></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; پرستاری, آموزش, برنامه درسی, مطالعه تطبیقی Nursing, education, Curriculum, Comparative Study 61 76 http://ijme.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5790-2&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Haji Rezaei فاطمه حاجی رضائی کاشان fateme.hajirezaei@iau.ac.ir 7000319475328460097083 7000319475328460097083 No Trauma Nursing Research Center, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran. مرکز تحقیقات پرستاری تروما، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران. Narges Sadeghi نرگس صادقی n.sadeghi3749@iau.ac.ir 7000319475328460097084 7000319475328460097084 No Community Health Research Center, Isf.C. Islamic Azad University, Isfahan, Iran. گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، مرکز تحقیقات سلامت جامعه، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. Parvaneh Abazari پروانه اباذری abazari.parvaneh85@gmail.com 7000319475328460097085 7000319475328460097085 Yes Nursing and Midwifery Care Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.